Er bestaan best veel beestjes die zelf niet veilig (of helemaal niet) te bestrijden zijn!
Zilvervisjes zijn zilvergrijze, vleugelloze insecten van 7 tot 12 millimeter. Je ziet ze vooral 's avonds in de badkamer, het toilet of de keuken, waar ze bij licht snel wegschieten. Ze bijten niet, steken niet en brengen geen ziekten over. Zie je er hooguit één per week, dan is er niets aan de hand. Zie je er elke dag een of meer, dan is die ruimte te vochtig en loont het om de oorzaak aan te pakken. Met je hygiëne heeft het niets te maken.
Afspraak maken
Er bestaan best veel beestjes die zelf niet veilig (of helemaal niet) te bestrijden zijn!
| Waarom zou je kiezen voor ons? | Onze bestrijder | Jijzelf |
| Zeer ervaren plaagdierbeheerser | ||
| Gediplomeerd bestrijdingstechnicus | ||
| Verzekerd tegen gevolgschade | ||
| Beste bestrijdingsmiddel en/of methode | ||
| De (milieu)vriendelijkste oplossing | ||
| Maak een afspraak | Wij bellen jou |
Let op! Zilvervisjes, papiervisjes en ovenvisjes lijken erg veel op elkaar. Het is belangrijk te weten welke van deze drie varianten bij jou in huis rond kruipt.
Het zilvervisje (Lepisma saccharina) hoort bij de franjestaarten, een oude groep insecten zonder vleugels. Het dankt zijn naam aan de parelmoerachtige schubben op het lijf en aan de kronkelende, visachtige manier van bewegen. Een andere naam is suikergast. Volgens het Kennis- en Adviescentrum Dierplagen (KAD) leeft het in Nederland uitsluitend in gebouwen en zit het in bijna elk huis, meestal in zulke kleine aantallen dat je ze zelden ziet.

Vooral zetmeel en suikers. Favoriet is het plaksel achter behang, gevolgd door vochtig papier, meel en graanresten, schimmels en dode insecten. Boeken en fotoalbums staan lager op het lijstje dan bij papiervisjes, maar bij gebrek aan beter gaan ze eraan. Drinken hoeven ze niet; het vocht halen ze uit de lucht om hen heen. Zonder eten houden ze het enkele maanden vol.
Het dier heeft een plat, langwerpig lijf dat van voren rond is en naar achteren in een punt loopt. Voorop zitten twee lange antennes, achterop drie fijne staartdraden. Het glanst zilvergrijs, heeft nauwelijks haartjes en geen vleugels. Mensen houden het weleens voor een jonge kakkerlak of een slanke pissebed, maar die hebben geen drie lange staartdraden. Overdag verstopt het zich in kieren en spleten; in het donker komt het tevoorschijn. Vind je er een in de badkuip of de wasbak, dan is dat geen toeval. Op een glad oppervlak krijgt het dier geen grip en komt het er niet meer uit; wegspoelen is dan het eenvoudigst.
De drie soorten lijken op elkaar, maar leven heel anders. Kijk daarom eerst welke je in huis hebt. Zilvervisjes houden van vocht, papiervisjes van droogte en warmte.
| Kenmerk | Zilvervisje | Papiervisje | Ovenvisje |
|---|---|---|---|
| Lengte | 7 tot 12 millimeter | tot 15 millimeter | tot 12 millimeter |
| Kleur | zilvergrijs en glanzend | grijsbruin en dof | grijs met donkere vlekken |
| Beharing | nauwelijks | licht behaard | licht behaard |
| Staartdraden | korter dan het lijf | ongeveer zo lang als het lijf | ongeveer zo lang als het lijf |
| Leefomgeving | vochtig en koel, zoals de badkamer en het keukenkastje | droog en warm, zoals de zolder en de boekenkast | heel warm, bij ovens en warmteleidingen; zelden in woningen |
| Schade | nauwelijks, alleen bij grote aantallen | boeken, papier en behang | voedselvoorraden |
Weet je het niet zeker? Lees dan verder over papiervisjes of ovenvisjes. Het KAD adviseert om de soort te laten vaststellen voordat je gaat bestrijden, omdat de aanpak per soort verschilt. Een vakman ziet het in één oogopslag.
Nee. Een beet of steek hoef je niet te vrezen en ziekten dragen ze niet over; ook huisdieren hebben er geen last van. Zowel het KAD als Milieu Centraal noemt ze in kleine aantallen onschadelijk. Ze zijn wel een signaal van vocht, en dat geeft op den duur schimmel en huisstofmijt. Dáár kun je klachten van krijgen, niet van het zilvervisje zelf.
Je spullen lopen pas risico als het er tientallen worden. Dan knagen zilvervisjes aan behang, boeken, fotoalbums, schilderijen en soms kleding; alles van papier of met lijm erin staat op het menu. Bij papiervisjes is die schade groter, omdat ze vooral van papier leven. Heb je veel boeken of een archief en zie je steeds meer zilvervisjes, begin dan op tijd met de maatregelen hieronder.
Honden en katten hoeven niets te vrezen. Zilvervisjes kunnen niet bijten of steken en schieten weg zodra er iets in de buurt komt. Wat wel voor hen én voor jou telt: een vochtig huis met schimmel is voor niemand gezond. Over allergie, uitwerpselen en hygiëne lees je meer op de pagina over zilvervisjes en je gezondheid.
Of je iets moet doen, hangt af van hoeveel je er ziet. Bestrijders hanteren als vuistregel dat één per week normaal is en dat het vanaf ongeveer tien per week een plaag heet.
| Wat je ziet | Wat het betekent | Wat je doet |
|---|---|---|
| Eén zilvervisje per week of minder | Normaal. Vrijwel elke woning heeft ze. | Niets. Hooguit opzuigen en de badkamer wat vaker luchten. |
| Enkele per week, steeds op dezelfde plek | Er is een vochtige plek in de buurt, bijvoorbeeld een lekkende afvoer of een koude muur. | Zoek de vochtbron, ventileer en probeer een huismiddeltje. |
| Elke dag een of meer, dus zo’n tien per week of meer, soms ook overdag of in andere kamers | Een gevestigde groep. De luchtvochtigheid ligt structureel te hoog. | Pak het vocht aan en kies een bestrijdingsmethode. Vind je de bron niet, laat dan een bestrijder meekijken. |

Dat mag gerust, maar het lost niets op. Voor elk dier dat je ziet, zitten er meestal meer verstopt, en zolang het vochtig blijft, komen ze terug. Op internet lees je dat een zilvervisje bij doodslaan een eitje zou loslaten. Dat klopt niet: het vrouwtje legt haar eitjes in kleine groepjes op voedsel en in naden en kieren, niet op haar eigen lijf. Wat overblijft, is een stoffig vlekje van schubben.
Een enkel exemplaar hoort bij vrijwel elk huis. Zijn het er veel, dan is het ergens te vochtig. Zilvervisjes voelen zich het prettigst bij een luchtvochtigheid van 75 procent of meer en een temperatuur rond de 25 graden, zo schrijft het KAD; hoe koeler en droger, hoe trager ze zich vermeerderen. Zakt de luchtvochtigheid onder de 50 procent, dan overleven ze niet. Veel zilvervisjes wijzen dus op een lekkage, een slecht geventileerde badkamer, condens op leidingen, een vochtige kruipruimte of een nat kastje onder de gootsteen.
Nieuwbouw is extra gevoelig. Beton geeft na oplevering nog lange tijd vocht af, waardoor sommige ruimtes plaatselijk erg vochtig worden. Het advies van het KAD aan eerste bewoners: flink luchten, verwarmen zodat het beton kan drogen, en wachten met vaste vloerbedekking.
Meestal lift het dier mee met spullen die ergens lang hebben gestaan: verhuisdozen, oude boeken, stapels kranten, tweedehands meubels of kleding uit een opslag. Hebben de buren er last van, dan komen ze ook via de gaten waar leidingen doorheen lopen en via scheuren in de spouwmuur. Door hun platte lijf passen ze door de smalste kier.
Overdag blijven ze onzichtbaar, want ze zoeken het donker op. Hun vaste schuilplaatsen zijn:
Voorkomen draait om één ding: droog. Ventileer elke dag, ook in de winter, en laat de badkamer na het douchen een kwartier luchten of zet de ventilator aan. Repareer lekkende kranen en afvoeren direct en isoleer koude leidingen waar condens op slaat. Een hygrometer, een eenvoudige vochtmeter, laat zien of je onder de 50 procent komt. Stook niet warmer dan nodig; hoe koeler een ruimte, hoe langzamer de dieren zich ontwikkelen.
Daarnaast helpt het om ze geen voedsel en schuilplaats te geven:
Lukt dat, dan is bestrijding volgens het KAD meestal niet nodig: in een droge, koele ruimte houden zilvervisjes zich nauwelijks staande.
Komen er dagelijks een paar tevoorschijn en heb je het vocht al aangepakt, dan kun je zelf aan de slag. Begin met wat er al in de kast ligt. De geur van laurier of een toiletblokje staat ze tegen; die leg je op de plekken waar je ze ziet. Vangen kan met een halve aardappel in een open plastic zakje of een glazen pot met tape aan de buitenkant: ze klimmen erin en komen tegen de gladde wand niet meer omhoog. Welke middeltjes mensen gebruiken en wat ze ervan merken, lees je bij Oma weet raad over zilvervisjes. Verwacht er geen wonderen van; ze helpen alleen naast het droog maken van de ruimte.
Een stap verder zijn een zilvervisjesval en een spray. De val is een doosje met lokstof en een kleeflaag, de spray spuit je in kieren waar de dieren schuilen. Beide raken alleen de exemplaren die je bereikt, niet de oorzaak, en het KAD raadt insecticiden tegen zilvervisjes af. Kies je toch voor een middel, gebruik dan alleen producten met een toelatingsnummer van het Ctgb, de instantie die bestrijdingsmiddelen in Nederland beoordeelt, en lees de bijsluiter. Hoe de val en de spray precies werken, staat bij zilvervisjes zelf bestrijden.
Blijf je ze dagelijks tegenkomen terwijl je de vochtbron niet vindt, duiken ze in meer dan één kamer op, of is er ook schimmel of houtrot in het spel, dan is het tijd voor een vakman. Een bij Ongediertebestrijden.com aangesloten bestrijder stelt eerst vast om welke soort het gaat, zoekt uit waar het vocht vandaan komt en behandelt daarna gericht hun schuilplaatsen. Omdat ook het vocht wordt aangepakt, komen ze minder snel terug. Bij twijfel vraag je eerst advies. Lees wat professionele zilvervisjesbestrijding inhoudt of vind een bestrijder in jouw regio.
Zilvervisjes planten zich traag maar gestaag voort. De paring is een ritueel van drie stappen: mannetje en vrouwtje raken elkaars antennes aan, hij loopt weg en zij volgt, en ten slotte zet hij een spermapakketje af dat zij opneemt. Zij legt in haar leven ongeveer honderd eitjes van 0,8 millimeter, steeds een paar tegelijk, tussen etensresten en in spleten.
Bij 25 graden en een hoge luchtvochtigheid komen de eitjes na ongeveer vier weken uit; is het koeler, dan duurt het langer of gebeurt het niet. De jongen zien eruit als kleine, lichtere versies van de volwassen dieren en vervellen acht tot negen keer voordat ze volgroeid zijn. Daarna blijven ze vervellen, iets wat bijna geen ander insect doet. Afhankelijk van temperatuur en vocht worden ze twee tot drie jaar oud. Meer bijzonderheden staan bij de wistjedatjes over zilvervisjes.
Twijfel je of het om zilvervisjes gaat, of blijven ze opduiken terwijl jij de oorzaak niet kunt vinden? Onze aangesloten bestrijders zijn gediplomeerd, kennen zilver-, papier- en ovenvisje uit elkaar en sporen de oorzaak van het vocht op. Lees hun beoordelingen, bel 085-8001123 of laat je terugbellen.
Nee. Zo’n beestje doet mens noch huisdier kwaad. Het enige risico is indirect: het verraadt vocht in die ruimte, en daar gedijen schimmels en mijten.
Breng de luchtvochtigheid omlaag door te ventileren, lekkages te repareren en koeler te stoken, tot een hygrometer minder dan 50 procent aangeeft. Kit kieren dicht en berg papier op. Blijven ze daarna dagelijks opduiken, kies dan een val of spuitmiddel, of laat een bestrijder de vochtbron opsporen.
Eén exemplaar per week hoort erbij en vraagt geen actie. Tel je er tien of meer per week, of zie je ze overdag en in meerdere kamers, dan heeft zich een populatie gevestigd en is de ruimte blijvend te vochtig.
Ze reizen mee met dozen, boeken en kasten die lang ergens hebben gestaan, of ze kruipen vanuit een buurwoning door een leidinggat naar binnen. Ze blijven alleen als het vochtig genoeg is.
Zilvervisjes zijn zilvergrijs, glanzend en kaal, met staartdraden korter dan het lichaam, en ze zoeken vocht. Papiervisjes zijn grijsbruin, dof en licht behaard, met staartdraden zo lang als het lichaam, en ze zoeken droge warmte en papier.
Niets met jou. Van bijten is geen sprake en mensen zoeken ze niet op; een bed is voor hen te droog en te open. Tref je er toch een aan op het kussen, veeg hem dan weg; het beddengoed hoeft niet apart gewassen. Wel zit er dan in die kamer of ernaast een vochtige plek, bijvoorbeeld een koude buitenmuur of een aangrenzende badkamer, en die wil je vinden.
Ze mijden je. Bij licht of beweging schieten ze weg naar de dichtstbijzijnde kier, en op je lichaam hebben ze niets te zoeken. Zit er een vast in de wasbak of de badkuip, dan spoel je hem gewoon door.
Wanneer je zelf bestrijdt gaat dit lang niet zoals een vakkundige bestrijder dit doet. Je bespaart jezelf misschien wat geld, maar neemt daardoor meer risico.
Laat zilvervisjes bestrijdenZilvervisjes zijn bijna niet actief op dit moment in Nederland.
Zilvervisjes zijn niet schadelijk voor de gezondheid.
De kans is zeer klein dat zilvervisjes schade aan kunnen brengen.
Zilvervisjes kunnen zich snel vermenigvuldigen.
Voordat je ophangt...
Onze bestrijders werken veelal alleen, hierdoor hebben zij meestal geen klantenservice. Soms kan het wat langer duren voordat zij opnemen. Wees geduldig en spreek desnoods een voicemail in of laat je terugbellen.
Géén haast? Wij bellen jou!