Tips & adviezen

Duiven

Duiven komen bijna over de hele wereld voor. Alleen op extreem koude of extreem hete plekken kom je ze niet tegen. Duiven zijn de enige vogels die water kunnen opzuigen via hun snavel. Alle duiven stammen af van de rotsduif, maar inmiddels zijn er al 11 duivensoorten uitgestorven. De meest voorkomende duiven zijn de stadsduiven en de verwilderde postduiven.

Foto van Duiven

Belangrijk

Let op! Een duivennest in je tuin of op je balkon mag alleen verwijderd of bestreden worden nadat de vogels het nest hebben verlaten! Preventieve maatregelen om duiven te voorkomen kunnen dus alleen vooraf of nadat de jonge duiven zijn uitgevlogen worden toegepast.

In het kort

  • Duiven zijn middelgrote compacte vogels met veelal grijze veren.
  • De stadsduif en houtduif komen het meest voor in Nederland. Alle duiven stammen af van de rotsduif.
  • Duivenpoep is erg schadelijk voor de gezondheid.
  • Duivennesten mogen niet verwijderd worden.
  • Last van duivenplaag in je tuin of balkon? Duivenbestrijding inzetten: verjagen of wering.

Tips

  1. Verwijder eventueel voedsel en water uit je tuin of van je balkon.
  2. Door duivenpinnen te plaatsen op tactische plekken kunnen duiven hier niet landen.
  3. Duiven zijn bang voor roofvogels. Plaats neppe roofvogels om duiven af te schikken.

Wat zijn duiven?

Duiven, Iedereen kent ze wel. Deze vogels komen we echt overal tegen. In parken, op pleinen, rond gebouwen of misschien wel in jouw tuin of op je balkon. Duiven (Columbidae) zijn middelgrote compacte vogels die een snelle en meestal rechtlijnige vlucht hebben. Duiven bestaan al erg lang en werden vroeger zelfs door mensen gebruikt voor het overbrengen van berichten tussen steden, omdat duiven een erg goed oriëntatievermogen hebben.

duif uiterlijk witte achtergrond

Wat eten duiven?

Duiven eten graag zaden, bessen en insecten, maar in de grote steden eten deze vogels echt van alles. Ze struinen graag door het afval van mensen en hierdoor kan hun menu erg gevarieerd zijn. Deze voeding is alleen niet altijd gezond voor een duif. Soms worden duiven zelfs gevoerd door mensen. Broodkruimels en vogelzaden worden dan op bepaalde plekken uitgestrooid, zodat alle duiven daar met z’n alle kunnen eten.

Functie van duiven

Duiven worden vaak als vervelende dieren gezien. Toch hebben deze vogels verschillende functies en kunnen ze erg nuttig zijn.

  • Al heel snel werd ontdekt dat de duif een eigenschap heeft om terug te keren naar de plek waar hij woont. Hierdoor konden boodschappen worden overgebracht in bijvoorbeeld tijden van oorlog. Een klein briefje met een geschreven boodschap erop werd dan opgerold en vastgemaakt aan de poot van de duif.
  • In deze tijd bestaat er duivensport. Duivenmelkers (eigenaren van de duiven) trainen de duiven om aan een race mee te doen. Een belangrijk onderdeel van deze sport is het kweken en trainen van de dieren, maar uiteindelijk is de winnaar de eigenaar van de snelste duif.
  • Aangezien duiven geen beschermde diersoorten zijn, worden deze vogels soms ook gegeten. Het is de houtduif die je hier en daar wel op een menukaart kan vinden. De vogel kan op verschillende manieren worden bereid.
  • Duiven worden ook wel gehouden in duiventillen. De mest van de duiven kan hiermee makkelijk worden verzameld en gebruikt voor de landbouw. Duivenmest is wel erg sterk en zal daarom eerst lang bewaard of goed bewerkt moeten worden.

Hoe zien duiven eruit?

Duiven hebben een gemiddeld formaat en zijn meestal gekleurd met verschillende tinten grijs en paars/groene wangen. Sommige soorten duiven zijn wit of bruin met wit. Je herkent duiven aan de ronde, volle borst en het relatief kleine hoofd wat eraan vastzit. Een volwassen duif weegt gemiddeld zo’n 500 gram en heeft een lichaamslengte van ongeveer 42 centimeter. Pasgeboren duiven zijn blind en bedekt met een gele dons. De meeste duivensoorten lijken veel op elkaar, maar elk soort duif heeft toch zijn eigen uiterlijke kenmerken.

Misvormde pootjes van duiven

Stadsduiven hebben vaak misvormde pootjes. Als je erop gaat letten dan zie je regelmatig een duif voorbij strompelen op een stompvoetje. De reden hiervoor is voor wetenschappers nog steeds niet helemaal duidelijk. Gedacht wordt dat het te maken heeft met zwerfvuil op straat. Van bepaalde verpakkingsmaterialen blijven er minuscule plastic draadjes over die zich op den duur rond de pootjes van de duiven wikkelen wanneer de duiven op zoek zijn naar eten en door het afval lopen. Hierdoor wordt de bloedsomloop afgekneld en sterven de teentjes af. Er wordt ook gedacht dat kleine wondjes op de pootjes een bacterie kan veroorzaken die uiteindelijk zorgt voor een stompvoetje. Wie weet is het wel een combinatie van beide.

misvormde pootjes duif

Voortplanting duiven

De voortplanting van duiven begint in het voorjaar met baltsen (gedrag bij dieren om partners aan te trekken en de partner te overtuigen tot paring). Het mannetje buigt zich dan snel op en neer en zet zijn veren recht. Hierbij klinkt een bepaald baltsgeluid. Wanneer het vrouwtje geïnteresseerd is zal de paring volgen.

Broed en geboorte van de duif

Duiven maken rommelige nesten op de meest onmogelijke plekken. Een duif broedt ongeveer 16 tot 20 dagen en hebben meestal 2 jongen. Wel kan een duif soms 5 legsels per jaar hebben. De jonge duiven worden blind geboren, maar openen hun ogen na 3 tot 6 dagen. Na 11 dagen krijgen de jongen de eerste veren. Vanaf het moment dat de jongen hun ogen geopend hebben, krijgen ze geen kropmelk meer van de ouders, maar granen.

Na ongeveer drie weken moeten de jonge duiven zelfstandig worden en gaan ze zelf eten en drinken. Met vier weken beginnen ze te vliegen. Vanaf ongeveer een half jaar zijn de duiven geslachtsrijp en begint de voortplanting weer opnieuw.

Soorten duiven

In Nederland zien we veel duiven. Van alle soorten duiven zijn de Stadsduif (Columba Livia Domestica) en de Houtduif (Columba Palumbus) de meeste voorkomende duiven, maar ook meest bekende duiven in ons land. Deze soorten hebben zich sterk aangepast aan mensen. Andere duivensoorten zijn de Turkse tortel, de Holenduif en de Zomer tortel.

stadsduif zit op een tak

Stadsduif

houtduif zit op een tak

Houtduif

Stadsduiven

Net zoals vrijwel alle andere duiven is de stadsduif een afstammeling van de rotsduif. Stadsduiven worden niet gedomesticeerd (door mensen gehouden), er is dus sprake van een natuurlijke selectie bij de stadsduif. In de grote steden bereiken deze duiven een hoge populatiedichtheid. De duiven zitten graag in grote steden, omdat er een groot voedselaanbod is. In Nederland geldt een voederverbod om de snelle voortplanting van duiven tegen te gaan. Ook in andere landen zijn er regels opgesteld om de explosieve groei van de duivenpopulatie tegen te gaan. Stadsduiven hebben veelal een aanzienlijk kleurenpatroon in hun nek wat hen onderscheidt van andere duiven. Deze kleuren zijn meestal paars en groen.

Verwilderde postduiven

Vroeger werden postduiven gebruikt om boodschappen over enorm grote afstanden af te leveren. Een groot deel van die postduiven is inmiddels verwilderd geraakt. De duiven vlogen namelijk op den duur niet meer regelrecht naar huis, maar gingen hun eigen weg. Dergelijke verwilderde duiven blijken goed te overleven op zowel het platteland als in de stad. Dat is ook de reden dat je veel van deze verwilderde postduiven tegenkomt als je in een grote stad loopt.

Houtduiven

De houtduif komt het meest voor in Nederland en is ook een stuk groter dan de andere duivensoorten. Tijdens het vliegen klappen de uiteinden van de vleugels van een houtduif tegen elkaar waardoor hij tijdens zijn vlucht duidelijk te horen is. Volwassen houtduiven hebben een witte vlek in hun nek, een roze borst en een witte streep aan beide vleugels. De houtduif komt zowel in stedelijke als in landelijke gebieden voor, daar waar er bomen in de buurt staan. Houtduiven zijn vogels die vlakbij hun broedgebied blijven. Sommige houtduiven verplaatsen zich tussen verschillende landen als Frankrijk, Spanje, Duitsland en Scandinavië.

Rotsduif als voorouder vele duivensoorten

Rotsduiven (Columba Livia) zijn de voorouders van de meeste duivensoorten als bijvoorbeeld de stadsduif en de postduif. De rotsduif is een bepaalde duivensoort die niet in Nederland voorkomt. De tamme duif is rond 500 v.Chr. in Noord-Afrika gedomesticeerd uit de rotsduif. De nakomelingen worden al heel lang door mensen gehouden voor verschillende doeleinden als pluimvee, lokduif, sierduif en vooral ook als postduif.

Gezondheid en duiven

Ze lijken zo onschuldig, maar toch kunnen duiven gevaarlijk zijn voor onze gezondheid. Het gaat dan niet om de duif zelf, maar om de duivenpoep die overal verspreid wordt. Je zult voornamelijk moeten uitkijken als je veel in de buurt komt van een plek waar altijd veel duiven zitten.

Duivenpoep: schadelijk voor je gezondheid?

Duivenpoep is zeker schadelijk voor je gezondheid. De ontlasting die duiven overal achterlaten is besmettelijk en gelinkt aan diverse ziektes, zoals de papegaaienziekte. De papegaaienziekte houdt besmetting met een bacterie in met als gevolg een ontsteking in de longen. Verse duivenpoep brengt vaak geen gevaar met zich mee. De duivenpoep dat is opgedroogd gaat stuiven in de lucht en dat kunnen mensen weer inademen. Grote hoeveelheden duivenpoep betekent natuurlijk automatisch grotere stofwolken met ontlastingsstof van duiven erin. De lucht wordt dan zeer schadelijk.

duivenpoep schadelijk

Vliegende ratten

Duiven worden vaak vliegende ratten genoemd, omdat ze net als ratten en muizen ziektes op mensen kunnen overbrengen. Het gaat dan voornamelijk over de uitwerpselen van deze ongedierte. Duiven vliegen overal maar rond en poepen dus ook overal, erg slecht voor onze gezondheid.

Duivennesten

Duiven kunnen ontzettend veel overlast veroorzaken, vooral als je een duivennest in de buurt hebt. Duivennesten zijn vaak rommelig gemaakt en zitten soms op de meest gekke plekken. Eenmaal een duivennest in je omgeving? Dan zal je moeten wachten tot het nest is uitgekomen voordat je iets kunt ondernemen. Nadat de vogels zijn uitgevlogen kan je maatregelen nemen om de vogels te weren, zodat ze niet mee terugkomen. Wettelijk gezien mag je duivennesten niet verwijderen.

Duivennest: tuin of balkon?

Een duivennest in je tuin of op je balkon wil je liever niet. Toch komt het veel voor dat een duivin (vrouwtjes duif) een fijn plekje in jouw omgeving vindt om een nest te bouwen. Duiven zijn namelijk erg aan mensen gewend geraakt en vinden vaak een geschikte plek rondom je huis, omdat ze dan vaak een hardere ondergrond hebben. Het liefste bouwen duiven hun nesten zo hoog mogelijk. Leegstaande panden zijn helemaal favoriet voor duiven om duivennesten te bouwen. Ze hebben dan alle ruimte en worden niet gestoord.

Je kunt duivennesten tegenkomen op:

  • Balkons
  • Daken en dakgoten
  • Terrassen
  • Tuinhuisjes
  • Schoorstenen

De reden dat duiven vaak een plek uitzoeken dichtbij mensen is voedsel. Etensresten zijn gemakkelijk te vinden en in sommige gevallen voeren mensen de duiven zelfs.

duivennest op balken van een huis

Nestmateriaal van de duif

Duiven bouwen hun nesten voornamelijk van takjes. Duivennesten zijn meestal zo rommelig gebouwd dat het ook wel voorkomt dat het nest uit elkaar valt en de duif weer opnieuw moet beginnen. Waarom duiven zulke onstabiele nesten bouwt is voor iedereen nog een raadsel.

Risico’s duivennest: Bestrijden of verwijderen?

Duiven mogen wettelijk gezien alleen geweerd en verjaagd worden. Duivennesten mogen niet zomaar worden weggehaald. De risico’s van een duivennest in je buurt is dat de vogels graag terugkomen naar hun oude nest. Duiven zijn namelijk net als andere vogels gewoontedieren. Andere risico’s van duivennesten zijn de uitwerpselen die volop rond het nest liggen. Een duivennest is een grote bron van bacteriën en trekt ook nog eens andere ongedierte aan. De bestrijding voor duivennesten is dus goede wering tegen deze vogels en het nest verwijderen wanneer deze niet bewoond is.

Duivenplaag

Duiven zijn continu op zoek naar broedplaatsen en planten zich dan ook erg snel voort. Het zijn groepsdieren en komen vaak met grote getalen op een bepaalde plek terecht. Een duivenplaag is snel ontwikkeld, voornamelijk wanneer er voldoende voedsel voor de dieren te vinden is. De overlast van een duivenplaag kan enorm zijn. Niet alleen de vogelpoep die ze achterlaten, maar ook het geluid wat ze kunnen maken is vreselijk irritant.

duiven bij elkaar als duivenplaag

Stadsduiven: de grootste boosdoeners?

Stadsduiven komen veel voor in dorpen en steden, vandaar ook de naam. De vogel stamt oorspronkelijk af van de rotsduif. Door het voedselaanbod in de steden kunnen stadsduiven hier heel goed overleven. In sommige steden zijn duiven zelfs erg populair bij toeristen en worden door hun veelvuldig gevoerd. Stadsduiven zijn ook de grootste boosdoeners voor duivenplagen doordat er genoeg plekjes te vinden zijn waar de duiven een nest kunnen bouwen met dus een snelle voortplanting als gevolg.

Schade door duiven

Duiven richten meer schade aan dan je denkt. Ze lijken zo onschuldig, maar als je last hebt van duiven dan is de kans groot dat je ook schade ondervindt door deze vliegende ongedierte.

Duivenoverlast veroorzaakt:

  • Schade aan de gezondheid van mensen
  • Schade aan gebouwen en panden door duivenpoep
  • Schade aan gebouwen en panden door duivennesten

Elke duif produceert zo’n 14 kilo poep per jaar. Deze duivenpoep is niet alleen zeer slecht voor de gezondheid van mensen (door de verspreiding van bacteriën en virussen), maar ook voor onze huizen. Het ziet er natuurlijk al smerig uit, maar door het zuur (salpeterzuur) in de uitwerpselen worden de huizen aanzienlijk aangetast. Muren van steen of beton ondervinden veel schade door duivenpoep. Duivenpoep kan ook leiden tot corrosie (chemische aantasting van materialen) van de daken. Wanneer er duivennesten in bijvoorbeeld dakgoten zitten, kan dit leiden tot verstoppingen en soms ook tot lekkages. Waterschade kan dan enorm zijn. Ook schoorstenen worden soms bewoond door duiven, waardoor er verstoppingen kunnen ontstaan.

Andere schade door duiven:

  • Schade door komst andere ongedierte
  • Schade voor de boeren
  • Stank -en geluidsoverlast door duiven
  • Reputatieschade

Duivennesten zijn vaak favoriete plekken van andere ongedierte zoals vliegen en mijten. Wanneer je al last hebt van 1 soort ongedierte, wil je er echt niet nog 1 bij hebben. Duiven kunnen de gewassen van boeren ook aantasten door hun uitwerpselen. In sommige gevallen wordt het land vertrapt door grote hoeveelheden duiven. Boeren houden duiven dan ook het liefste ver uit de buurt vanwege de schade door deze vogels. Bij een duivenplaag ontstaat er snel stankoverlast, maar ook geluidsoverlast. De schade hierbij verschilt per persoon, maar vervelend is het in ieder geval. Ook kunnen duiven steeds terugkeren naar dezelfde plek. Mocht dat nu net jouw restaurant zijn, dan wordt je reputatieschade door duiven aangetast. Mensen willen liever niet op een terras zitten bijvoorbeeld waar alleen maar duiven rondvliegen en van zich af poepen.

Duiven zelf bestrijden

Zelf duiven bestrijden is heel goed mogelijk, maar niet altijd even makkelijk. De meeste duivensoorten mogen niet gedood worden en kun je dus alleen weren of verjagen. Er bestaan verschillende technieken, methodes en producten om de vogels uit je buurt te houden. Het is altijd wel de vraag of de duif je niet te slim af is.

Verjagen van duiven

Duiven uit je tuin verjagen is belangrijk. Niks is vervelender als duiven in je tuin of op je balkon die de boel vernielen of onder poepen. Je hoeft de duiven niks aan te doen, maar alleen af te schrikken zodat ze een andere locatie gaan zoeken.

Duiven verjagen kan op verschillende manieren:

  1. Door geluid. Het is mogelijk om je tuin in de gaten te houden en naar buiten te rennen met een pannendeksel en spatel om heel veel lawaai te maken, maar dat is misschien toch een beetje veel werk. Er zijn apparaten te koop met geluiden waar vogels een hekel aan hebben. Het is alleen geen garantie aangezien duiven snel aan geluiden kunnen wennen.
  2. Door geur. Duiven houden niet van sterke geuren van bijvoorbeeld specerijen. Je zou dus wat peper kunnen strooien op je balkon. Misschien bedenkt de duif zich dan wel en zoekt een andere plek op.
  3. Door reflecterende oppervlakte. Lichtweerkaatsingen kunnen duiven behoorlijk afschrikken. Zo kan je bijvoorbeeld een oude cd ophangen aan een draadje. De wind laat de cd bewegen en de zon geeft reflecterend licht af via de cd waar de duif dan van schrikt, wegvliegt en hopelijk weg blijft.

Duivenwering: duiven bestrijden verboden?

Alle duivensoorten zijn beschermd, behalve stadsduiven. Wettelijk gezien mogen duivennesten niet worden verwijderd. Met andere woorden is het bestrijden van duiven verboden als het gaat om het doden van de vogels. Duiven mogen wel verjaagd en geweerd worden.

Duivenwering kan op verschillende manieren:

  1. Duivenpinnen plaatsen. Deze kunststof pinnen kunnen op hekken of daken worden vastgelijmd om ervoor te zorgen dat duiven hier niet kunnen landen. De duivenpinnen klinken heel eng, maar dat valt heel erg mee, De vogels zien van tevoren dat ze daar niet kunnen landen en zullen een andere plek op zoeken.
  2. Netten. Duivennetten is een goede wering tegen duiven, maar maakt wel je tuin minder mooi en het kan soms onhandig zijn op je balkon. Het werkt wel.
  3. Schrikdraad of bedrading. Door schrikdraad op te hangen krijgen de vogels een klein schokje als ze het draad aanraken, waarop ze direct weg vliegen en waarschijnlijk ook niet meer terug komen. Je kunt ook een paar loshangende draden spannen. Wanneer een duif hierop wilt zitten verliest hij zijn evenwicht en is balanceren moeilijk. Deze plekken worden dan direct als minder geschikt bevonden door duiven en zoeken ze naar een betere plek.

duif achter duivenpinnen

duivenpinnen op dakrand

Professionele duivenbestrijding

Heb je al van alles geprobeerd om duiven uit je tuin van je balkon te verjagen of te weren, maar blijven ze terug komen? Schakel dan een professionele ongediertebestrijder in. Zij hebben namelijk veel ervaring en de juiste methoden en middelen om de vogels uit je buurt te houden. Een ongediertebestrijder zal de situatie van je duivenoverlast als eerste bekijken. Het is namelijk belangrijk voor hen te weten over welke duivensoort het gaat, welke schade al is aangericht of welke schade mogelijk kan ontstaan. Ook de omvang van de duivenplaag is van belang voor de bestrijding van duiven. Na de bestrijding van de specialist zal hij een aantal tips tegen duiven geven om de duiven in de toekomst te kunnen voorkomen.

Wij vertellen het

Veelgestelde vragen over duiven

Wat kan ik doen tegen overlast van duiven?

Duiven komen graag terug naar dezelfde plek waar ze al eens eerder een nest hebben gehad. Zorg ervoor dat er geen voedsel of water te vinden is. Zet eventueel duivenpinnen neer of span een groot net over de plek waar ze steeds komen. Lukt dit allemaal niet, dan kan je het beste de ongediertebestrijding bellen.

Zijn duiven gevaarlijk voor de gezondheid?

Ja, duiven kunnen schadelijk zijn voor de gezondheid. Niet zozeer de vogel zelf, maar wel de duivenpoep die ze overal achterlaten. Daarin zitten allerlei bacteriën waar wij ziek van kunnen worden.

Waarom is het verstandig om duiven te bestrijden?

Als duiven eenmaal jouw balkon gevonden hebben, komen ze steeds weer terug. Duiven kan je beter bestrijden omdat duivenpoep slecht voor je gezondheid is, maar ook omdat de duivenpoep schade aanricht aan je spullen door de hoge zuurgraad in de poep.

Hoe houd ik de duiven op afstand?

Door duivenpinnen neer te zetten kunnen duiven niet landen. Ook netten, loshangende draden, zakjes of een paar onstabiele gespannen touwtjes op te hangen blijven duiven vaak ook wel op afstand.

Hoeveel nesten maken duiven?

Een duivenpaar maakt jaarlijks twee nesten, waarin 2 of 3 eieren worden uitgebroed. De eieren komen vaak uit tussen de twee en de drie weken.

Meer verdieping

Artikelen over duiven

Hieronder lees je onze artikelen en informatie om je op weg te helpen met het uitvoeren van een bestrijding. Wekelijks voegen we nieuwe artikelen toe of brengen we informatie up-to-date.


Feiten over duiven

Risico's van zelf bestrijden

Wanneer je zelf bestrijdt gaat dit lang niet zoals een vakkundige bestrijder dit doet. Je bespaart jezelf misschien wat geld, maar neemt daardoor meer risico.


Activiteit

Duiven zijn heel actief op dit moment in Nederland.

Gezondheid

Duiven zijn zeer schadelijk voor de gezondheid.

Schade

De kans is zeer groot dat duiven schade aan kunnen brengen.

Populatie

Duiven kunnen zich snel vermenigvuldigen.