Grote problemen voor een Uitgeester molen. In het Noord-Hollandse dorp houdt een houtworm flink huis. Slachtoffer is een 17-eeuwse watermolen die door het leven gaat als ‘De Tweede Broeker’. Om de bonte knaagkever te bestrijden, is gas genoodzaakt, maar dat gaat een probleem worden. Gasbestrijding is namelijk een prijzige behandeling.

Haast

Voor de operatie is dus veel geld nodig. Molenaar Michiel van Eerden, die samen met zijn broer en zus voor een behoorlijk deel de werkzaamheden aan het onderhoud doet, zegt dat de bestrijding niet te lang op zich moet laten wachten. Van Eerden, die de houtworm als eerste aantrof, vertelt dat de reden voor de haast de buitentemperatuur is. Daarnaast laat hij weten dat een gedeelte van het huidige budget voor onderhoud al gebruikt wordt.

SUAM

Zwager van Van Eerden, Gerben van der Veen, bekommert zich ook om de toekomst van de molen. Van der Veen is bestuurslid van SUAM, de Stichting Uitgeester en Akersloter Molens. Die organisatie kan een gedeelte van het geld voorschieten. Dit geld is alleen nog niet genoeg. Een bedrag van twintigduizend euro is nog nodig om ‘De Tweede Broeker’ te redden. Er wordt nu gekeken of er bedrijven of particulieren welwillend zijn om financieel bij te springen.

De molen leeft

De Uitgeester molen is nog steeds in gebruik. Er wordt zowel in gemalen als in gewoond. In 2012 overleed Joop, de vader van Michiel. Sindsdien woont moeder Riet nog in het monumentale bouwwerk. Vandaag de dag werkt de molen nog om het Uitgeester- en Heemskerkerpolder op peil te houden.

Kennismaking met de houtworm

Molenaar van Eerden herinnert zijn eerste ontmoeting met de houtworm nog goed. Terwijl hij aan het schilderen was, ontdekte hij een aantal kleine gaatjes. Vanaf de buitenkant was er niks te zien, maar als je wat verder keek, was het hout helemaal opgevreten. Hij testte de sterkte van het hout door er een lange spijker en een koevoet in te stoppen, maar hij wist snel dat het mis was. Ze verdwenen er helemaal in.

Groot gangenstelsel

Er werd besloten een ongediertebestrijdingsbedrijf uit Enschede te contacteren. Het werd duidelijk dat de molen compleet ten prooi was gevallen aan de gevreesde houtworm. De gaatjes die van Eerden had gezien, waren de uitvluchtwegen. Daarachter zat een groot gangenstelsel. Daar gaat het stuk ongedierte rustig z’n gangetje.

Een ingepakte molen

Het hele proces van verdelging gaat ongeveer 3 dagen in beslag nemen, zegt van Eerden. ‘De Tweede Broeker’ wordt door middel van een doek luchtdicht ingepakt. Dan wordt de houtworm met gassen verdelgd. De gassen zijn onschadelijk voor mensen. Na de verdelging is het nog wel nodig om een aantal delen te herstellen. Daar kan van Eerden wel mee helpen, de bestrijding laat hij aan de specialisten over.

Financiële problemen

Gerben van der Veen zegt dat het lastig is om de molen draaiende te houden. Er komen wel subsidiebijdragen binnen, maar de algehele kosten van de molen zijn groter. Subsidies komen binnen van bijvoorbeeld de provincie Noord-Holland, die bijdragen aan het maalvaardig houden van de molens. Daarnaast is er een rijksregeling die subsidie verleent voor het normale onderhoud. Van der Veen onderzoekt momenteel de mogelijkheid tot het onderbrengen van de molen in een stichting. Dit kan financieel aantrekkelijker zijn voor geldschieters. Daarnaast wordt het dan makkelijker geld van fondsen te ontvangen.

Inzet

De strijd is voor de molenaarsfamilie niet zomaar gestreden. Als eerbetoon aan vader Joop en puur vanwege het feit dat de molen cultureel erfgoed is.

Bron: www.bornwaterschool.nl