Over Reten, het heidegebied tussen Rucphen en Achtmaal, trekken veel zware regenbuien met hagelstenen groter dan muizenkeutels. Het weer zit de muizenonderzoekers helaas dus niet mee. Uit het oogpunt van dierenwelzijn moet het karwei afgemaakt worden, dus thuisblijven is geen optie meer. De regel is namelijk dat gevangen muizen niet langer dan twaalf uur in de val mogen zitten. Het onderzoek verloopt via een strakke planning. Gestoken in rubberlaarzen en regenpakken trekken vier amateur-veldbiologen plichtsgetrouw het drassige heidegebied in, de buien trotserend. Ook woensdagavond, Koningsdag, hangen er donkere wolken in de lucht, maar de eerste uren blijft het droog.

De planning

Zondagavond werden er langs slootjes, in berkenbosjes en onder braam- en heidestruiken 75 muizenvallen geplaatst in de Reten. De vallen zijn metalen, langwerpige doosjes met stro en kleine stukjes appel, wortel en meelwormen als lokaas en een paar druppels valeriaan- en visolie, als lokstof. Om de dieren eerst te laten wennen aan de voorwerpen in hun territorium zijn de vallen op dinsdagavond pas op scherp gezet. ’s Ochtends en ’s avonds volgden op dinsdag en woensdag in totaal vier vangrondes. De coördinator van het onderzoek vertelt dat de vangst ’s ochtends succesvol was met 31 muizen.

Rosse woelmuis

Alle vallen worden secuur nagekeken en de natuurvorsers gaan zorgvuldig en routinematig te werk. Het is al snel raak, in de derde val zit een rosse woelmuis, duidelijk herkenbaar aan zijn roodbruine rugvacht. Te zien aan de opgezwollen genitaliën is het een seksueel actief mannetje. Een onderzoekster pakt de muis voorzichtig bij zijn nekvelletje om te voorkomen dat de muis haar bijt. Hij kijkt haar aan met zijn kraaloogjes en ondergaat het passief, zonder tegen te stribbelen.

Verschillen in gedrag

De zoogdierdeskundige legt uit dat de ene muis de andere muis niet is. Bosmuizen zijn vlug en beweeglijk en ontsnappen makkelijk, terwijl rosse woelmuizen meestal rustig reageren. Spitsmuizen worden agressief als ze in de stress schieten en aardmuizen piepen hard. Nadat het jonge mannetje wordt vrijgelaten nadat hij gemeten en gewogen is, schiet hij direct weg in het hoge gras. Alle onderzoekers hebben een training gehad over hoe ze met de muizen moeten omgaan. Anders krijgen ze geen toestemming van het ministerie om het werk te doen. De veldonderzoeken zijn in opdracht van de natuurorganisaties Staatsbosbeheer en Natuurmonumenten en de West-Brabantse gemeenten.

Doel van het onderzoek

Het doel van het onderzoek is om te weten hoe het met de muizenpopulaties in de natuurgebieden gaat. Belangrijk is hoeveel muizen er (ongeveer) zitten en om welke soorten het gaat. Dat zegt namelijk iets over de natuurwaarden in het gebied, omdat muizen een belangrijke functie hebben in de natuur. Zo dienen ze als bulkvoedsel voor roofvogels en andere roofdieren en hoe meer muizen, hoe groter de biodiversiteit is.

Mager soortenaantal

Het veldonderzoek in Reten is donderdagavond rond negen uur afgesloten. Er zijn 52 rosse woelmuizen, 24 bosmuizen en twee bosspitsmuizen gevangen wat de totale vangst op 78 muizen brengt. De soortenaantallen van de vangst zijn wat mager, er zijn geen veldmuizen en aardmuizen gevangen. Met de rest van de resultaten zijn de onderzoekers tevreden en fungeert als het bewijs dat de muizenstand in Reten floreert. Volgend jaar kan het weer heel anders zijn. Een muizenpopulatie stort gemiddeld een keer in de vier jaar in. In natuurgebied de Visdonk in Roosendaal vindt op 17 en 18 juni het volgende muizenonderzoek plaats.

Bron: www.bndestem.nl