Welke soorten muizen leven in Nederland?

Muizen zijn in Nederland overal te vinden: in tuinen, weilanden, bossen en soms zelfs in huis. Hoewel het kleine dieren zijn, kunnen ze voor flinke overlast zorgen. Toch is niet elke muizensoort automatisch een plaagdier. In deze blog lees je welke muizensoorten in Nederland voorkomen, hoe je ze herkent en waarom het handig is om het verschil te weten.

De huismuis

De huismuis is de bekendste én meest voorkomende muizensoort in woningen en bedrijven.

Kenmerken van de huismuis:

• Lichtbruin tot grijzig van kleur

• Grote oren en lange kale staart

• 7 tot 10 centimeter lang (zonder staart)

Waarom deze soort voor overlast zorgt:

• Komt gemakkelijk gebouwen binnen via kleine openingen

• Plant zich snel voort, waardoor een plaag snel ontstaat

• Veroorzaakt knaagschade, verspreidt bacteriën en vervuilt voedsel

Als je ’s nachts geritsel hoort of kleine keutels tegenkomt, is de kans groot dat je met huismuizen te maken hebt.

De bosmuis

De bosmuis leeft vooral buiten, maar kan in het najaar beschutting zoeken in schuurtjes of tuinhuizen.

Zo herken je de bosmuis:

• Iets lichter van kleur dan de huismuis

• Grote ogen en oren

• Geelbruine buik

Waar je hem meestal tegenkomt:

• In bossen, tuinen en houtwallen

• Soms in de buurt van woningen bij koud weer

Deze muis is schuw, leeft vooral buiten en veroorzaakt zelden overlast binnenshuis.

De veldmuis

Veldmuizen komen veel voor op open graslanden en akkers. In huizen zul je ze nauwelijks tegenkomen, maar in landelijke gebieden kunnen ze indirect schade veroorzaken.

Typische kenmerken van de veldmuis:

• Gedrongen lichaam met korte poten

• Korte, behaarde staart

• Kleine oren, vaak nauwelijks zichtbaar

Bekende leefgebieden:

• Weilanden, akkers, bermen en grasvelden

Risico’s:

• Kunnen in grote aantallen landbouwgewassen aantasten

• Veroorzaken kaalgevreten velden in piekjaren

De spitsmuis

De spitsmuis lijkt op een gewone muis, maar is eigenlijk geen knaagdier. Ze zijn insecteneters en vallen biologisch onder een andere orde.

Wat de spitsmuis anders maakt:

• Spitse snuit en kleine ogen

• Donkerbruine vacht

• Leeft van insecten, wormen en slakken

Waar je ze tegenkomt:

• Buiten onder bladeren, houtstapels of in compost

• Soms dood gevonden in een schuur of garage

Spitsmuizen zijn geen plaagdieren en worden zelden actief bestreden.

Overige muizensoorten in Nederland

Naast de bekende soorten leven er in Nederland ook minder opvallende muizen zoals de rosse woelmuis, de dwergmuis en de boswoelmuis. Deze dieren leven vooral in natuurgebieden en vallen zelden op.

De rosse woelmuis herken je aan zijn roodbruine vacht en vrij korte staart. Dwergmuizen zijn de kleinste soort van Europa en bouwen bolvormige nestjes in gras of graan. Boswoelmuizen hebben een vrij schuwe levensstijl en worden zelden waargenomen. Voor particulieren vormen deze soorten meestal geen probleem.

Waarom het herkennen van muizensoorten belangrijk is

Het herkennen van muizensoorten helpt bij het nemen van de juiste maatregelen. Een huismuis vereist bijvoorbeeld een andere aanpak dan een veldmuis in de tuin.

Daarnaast voorkom je onnodige bestrijding van soorten die helemaal geen overlast veroorzaken. Door goed te kijken naar uiterlijke kenmerken, gedrag en leefomgeving, kun je beter inschatten of er echt sprake is van een plaag of niet. En dat zorgt voor een gerichte én diervriendelijke aanpak, of schakel een ongediertebestrijder in.